|
تعیین ارزش در گمرک و راهکارها
غلامحسین آرام
مقدمه:
قسمت
اول:
پیچیدگی روند تعیین ارزش گمرکی کالاهای ورودی و بکارگیری
معاملات واقعی ایجاب می کند ، گمرک به طور مدبرانه ای اصول
ارزشگذاری ، سازمان بخشی و و سیاستهای عملی تعیین ارزش را
ساماندهی کند . تعیین ارزش گمرکی جدا از کل سیستم کنترل ،
ارزیابی و ترخیص کالا نمی باشد ، لذا کیفیت و چگونگی تعیین
ارزش کالا بستگی به توجه همه جانبه گمرک و نحوه بکارگیری
فناوری اطلاعات (IT)
و راهبردهای جدید کنترل دارد . لذا دفتر تعیین ارزش گمرک
مسئولیت سیاستگذاری در زمینه تعیین ارزش ، توسعه روند تعیین
ارزش ، نظارت در بکارگیری یکنواخت و صحیح سیاستها توسط گمرکات
اجرائی ، حصول اطمینان از منابع انسانی مناسب و آموزش آنها ،
پیگیری تحولات بین المللی در زمینه توسعه پایگاههای اطلاعاتی و
سیستم مدیریت ریسک ، نظارت بر تصمیمهای نهائی گرفته شده در
اختلافات ارزش و ارتباط با موسسات دیگر و از جمله با سازمان
جهانی گمرک و از همه مهمتر بررسی موافقتنامه ارزش سازمان جهانی
تجارت و تطبیق آن با قوانین تعیین ارزش را بعهده دارد .
موسسه مطالعات و پژوهشهای گمرک و تجارت سعی دارد روند کنونی
ارزشگذاری در گمرک ایران و معرفی ارزشگذاری طبق موافقتنامه
ماده 7 سازمان جهانی تجارت را در دو یا سه قسمت به آگاهی
خوانندگان محترم برساند .
طبق قانون امورگمرکی مصوب خرداد ماه 1350 ، ارزشگذاری کالای
تجاری در گمرک بر عهده گمرک می باشد و هنگام ورود کالا به
گمرک ، چنانچه ارزش کالای وارده کمتر از ارزش معاملاتی واقعی
آن اظهار شده باشد ، گمرک باید با استفاده از مواد قانونی ،
ارزش واقعی کالا را تعیین کند . درحال حاضر ، روشهای ارزشگذاری
گمرکی و جزئیات مربوط به آن بر اساس مواد 10 ، 11و12 قانون
امور گمرکی و ماده 121 آئیننامه اجرائی آن ملاک عمل گمرک
ج.ا.ایران می باشد .
مبنای تعیین ارزش گمرکی کالای ورودی
طبق ماده 10 قانون امور گمرکی آمده است :
" ارزش کالای ورودی در گمرک در همه موارد عبارت است از بهای
سیف (CIF)
(بهای خرید کالا در مبداء به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل و
باربندی) و کلیه هزینه های مربوط به افتتاح اعتبار یا واریز
بروات و همچنین حق استفاده از امتیاز نقشه ، مدل و علامت
بازرگانی و سایر حقوق مشابه مربوط به کالا و سایر هزینه هایی
که به آن کالا تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعلق می گیرد که از
روی سیاهه خرید یا سایر اسناد تسلیمی صاحب کالا تعیین و بر
اساس نرخ ارز و برابریهای اعلام شده از طرف بانک مرکزی ایران
در روز تسلیم اظهارنامه خواهد بود." همچنین طبق ماده 12 همان
قانون " در صورتی که ظرف مدت یک ماه ازتاریخ ابلاغ کتبی نظر
گمرک ( ارزش تعیین شده از طرف گمرک ) به صاحب کالا مورد اعتراض
قرار نگیرد ، قطعی است و در صورت اعتراض ، رسیدگی به آن در
صلاحیت کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی خواهد بود ."
روش و اصول ارزشگذاری کالا در گمرک
طبق ماده 11 قانون امور گمرکی : "در مورد کالایی که بدون ابراز
سیاهه خرید یا فاکتور خرید به گمرک اظهار شود و یا ارزش مندرج
در سیاهه خرید بنظر گمرک نا متناسب باشد ، گمرک باید ارزش کالا
را بر اساس ارزش کالای صادراتی مثل یا مشابه در کشور مبداء
همزمان با تاریخ خرید یا براساس فهرست قیمتهای فروش همان کالا
در کشور مبداء منهای تخفیف یا جوائز صادراتی عادله تعیین کند .
در صورتی که به اطلاعات فوق دسترسی نباشد گمرک ارزش
عمده فروشی همان نوع کالا یا مشابه آن را با توجه به کشور
مبداء ، در بازار داخلی در زمان ترخیص از گمرک منهای حقوق
گمرکی و سود بازرگانی و عوارض و سایر هزینه های بعد از ورود و
همچنین سود عادله تشخیص و آن را به عنوان ارزش کالا ماخذ
احتساب حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض قرار خواهد داد ."
باید توجه داشت که میزان سود عادله با توجه به تبصره بند 3
ماده 121 آئیننامه اجرائی قانون امور گمرکی تا پایان سال 1385
برابر 15 درصد بوده است که طبق قانون بودجه سال 1386 به 8 درصد
کاهش یافته است .
ضوابط و نحوه تعیین ارزش در گمرک
نحوه رسیدگی به ارزش در گمرک به موجب ماده 121 آئیننامه اجرائی
قانون امور گمرکی به شرح زیر است :
الف : سوابق موجود در گمرک از خود کالای وارده یا مشابه آن
، به شرطی که از همان کشور مبداء و همزمان با تاریخ خرید
زمانی که در آن مدت بهای فروش کالا در کشور مبداء ثابت بوده
باشد و از گمرک نیز ترخیص قطعی شده است .
همانطور که ملاحظه می شود ، کالای مشابه کالاهایی هستند
که باید از لحاظ خصوصیات فنی و ساخت هماهنند کالای مورد اختلاف
باشند و الزاما ساخت همان کارخانه یا تولید کننده کالای مورد
اختلاف نباشند ولی بايستی از لحاظ کیفیت و مشخصات کالا و
همینطور معروفیت نام کالا همردیف با کالای مورد اختلاف باشند .
از سوی دیگر همزمان بودن یعنی ثابت بودن ارزش کالا در
زمان معینی است که کالا تحت تاثیر تغییرات بهای صادراتی یا
شرایط زمانی و حوادثی که برروی قیمت کالا اثر می گذارد مثل
تورم اقتصادی ، کمبود عرضه کالا ، بحرانهای اقتصادی ، رقابتهای
بین المللی ، حوادث طبیعی و غیره قرار نگرفته باشد . بنابراین
همزمانی از لحاظ طول زمان می تواند از یک روز تا یکسال یا
بیشتر و یا کمتر از 6 ماه باشد .
ب – فهرستهای قیمت کالا Price
List
در کشور مبداء شامل :
- فهرست قیمتهای صادراتی
- فهرست قیمتهای عمده فروشی کالا ، و
- فهرست قیمتهای خرده فروشی کالا
در مواردی که ارزش کالا بر اساس فهرست قیمتهای صادراتی و یا
از روی فهرست قیمتهای کشور مبداء تعیین می شود ، فهرست مذکور
باید مستقیماً از طرف سازندگان کالا صادر و صحت مندرجات آن به
وسیله مقامات صلاحیتدار کشور مبداء گواهی و از طرف ماموران
کنسولی ایران یا دفاتر اسناد رسمی محل تصدیق امضا شده باشد .
میزان تخفیف صادراتی قابل قبول از روی فهرست قیمتهای عمده
فروشی داخلی کشور صادر کننده حداکثر بیست درصد و از روی قیمت
های خرده فروشی آنها حداکثر چهل درصد خواهد بود . در صورتی که
معاملات داخلی در کشور مبداء ، شمول مالیاتهای غیر مستقیم باشد
این گونه مالیاتها در قیمت عمده فروشی یا خرده فروشی محسوب
نخواهد شد . همچنین جوائز صادراتی و یا باز پرداختهای مالیاتی
و گمرکی که معمولا از طرف دولتها به صادرکنندگان محلی اعطا می
شود در صورتی مورد قبول خواهد بود که یا از طرف نمایندگیهای
بازرگانی کشورهای مبداء در ایران رسماً اعلام و یا از طرف
نمایندگیهای ایران در خارج مورد تائید قرار بگیرد .
ج – بهای فروش کالا در داخل ایران
در صورتی که ارزش عمده فروشی کالای وارداتی در ایران ملاک
تعیین ارزش قرارگیرد ، ارزش عمده فروشی عبارتست از قیمتی که
توسط خریدار مستقیماً به واردکننده آن کالا پرداخت می شود که
در این صورت 15 درصد بابت سود عمده فروشی از ارزش کالا کسر
خواهد شد و چنانچه به بهای عمده فروشی دسترسی نباشد از قیمت
خرده فروشی در بازار 20 درصد کسر و هشتاد درصد باقیمانده مبنای
تعیین ارزش عمده فروشی داخلی جهت محاسبه ارزش کالا قرار خواهد
گرفت و پس از کسر سود عمده فروشی از ارزش کالا ، بابت هزینه
های بعد از ترخیص از گمرک نیز 10 درصد ارزش کالا کسر و برای
دستیابی به ارزش گمرکی کالا ، کلیه ارقام مربوط به حقوق گمرکی
و سود بازرگانی و همچنین سایر عوارض و هزینه های گمرکی از رقم
مذکور نیز کسر می گردد .
به عبارت دیگر چنانچه بخواهیم از بهای عمده فروشی کالا در
ایران به ارزش گمرکی کالا برسیم به شرح زیر عمل می شود :
بهای
عمده فروشی کالا در ایران
B =
بهای عمده فروشی کالا در ایران پس از کسر سود عمده فروشی
C =
بهای کالا پس از کسر هزینه های بعد ا ترخیصM
=
ارزش گمرکی کالا پس از کسر کلیه حقوق و عوارض گمرکیA
=
کلیه
عوارض گمرکی و سایر هزینه ها در داخل گمرکT
=
C = B – 15% B
M = C – 10% C
A = M-T
موسسه
مطالعات و پژوهشهاي گمرك و تجارت
كليه شركتهايي
كه در زمينه صادرات و واردات به صورت مستمر فعاليت مي نمايند،
ميتوانندجهت مشاوره
در امور گمرکي ،
مالياتي ، بيمه و روابط کار ، ثبت و تغييرات شرکتها ،
استاندارد ، امور بانکي ( ارزي-ريالي-گشايش اعتبار) واردات و
صادرات و ... توسط اساتيد ، کارشناسان و صاحب منسبان هر يک از
گروههاي فوق الذکر با شماره تلفنهاي 9-88932057 با
دفتر موسسه تماس حاصل نمايند.
|
